Türkiye-Etiyopya İş Forumu’nda Yaptıkları Konuşma

22.01.2015

Türkiye-Etiyopya İş Forumu’nda Yaptıkları Konuşma

Sayın Başbakan,

Değerli Misafirler,

Hanımefendiler, Beyefendiler,

Hepinizi en kalbi duygularımla selamlıyor, Türkiye-Etiyopya İş Forumu’nun, her iki ülke için de hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Çok köklü tarihi ve kültürel ilişkilere sahip olduğumuz bir Afrika ülkesi olarak Etiyopya’yla ilişkilerimizi her alanda daha ileriye taşımak istiyoruz.

Türkiye olarak, Afrika kıtasına, Afrika ülkeleri ve halklarıyla olan ilişkilerimize özel önem veriyoruz. İlişkilerimizdeki bir asırlık boşluğu süratle telafi edebilmek için bundan 10 yıl önce Afrika’ya açılım politikası başlatmıştık. Bu açılımı başarılı bir şekilde tamamladık. Bundan sonra ise, her geçen gün daha derinleşen bir ortaklık politikası anlayışıyla ilişkilerimizi güçlendirmek istiyoruz.

Türkiye için Afrika’yla kucaklaşmak, sadece ticari ve ekonomik anlam içermiyor. Afrika’nın sorunlarının ve aynı zamanda potansiyelinin büyüklüğünün farkında olan bir ülke olarak, her platformda daima Afrika’nın yanında yer alan bir ülkeyiz.

Etiyopya’nın Afrika içinde ayrı bir yeri, ayrı bir önemi var. Sahip olduğu potansiyel ve insan kaynağıyla öne çıkan Etiyopya, Afrika Birliği Örgütü’ne ev sahipliği yapıyor olmasıyla da Kıta’nın merkezi konumundadır.

Uluslararası ilişkilerinde de önemli ağırlığı olan Etiyopya, örnek uygulamaları ve kalkınma hedefleri ile birçok kıta ülkesine emsal teşkil ediyor. Biz, Etiyopya ile sahip olduğumuz tarihi ve kültürel bağları bir ayrıcalık olarak görüyoruz. Geçtiğimiz ay Ekonomi Bakanımız, beraberinde ticaret ve müteahhitlik heyeti ile birlikte ülkenize bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaret sırasında gerçekleştirilen iş forumu, büyük ilgi gördü ve yararlı iş bağlantılarına vesile oldu.

Türkiye ile Etiyopya’nın ticaret hacmi 2013 yılı sonunda 421 milyon doları aşmıştı. Fakat 2014’de bir düşüş söz konusu. Öyle zannediyorum ki 2014’de 400 milyon dolar gibi bir rakamla son bulacak.2014 yılının ilk 11 aylık verisi bize bunu işaret ediyor. Ben, ülkelerimiz arasındaki ticaret hacmini çok yukarılara çekebileceğimi ze inanıyorum. İnşallah en kısa zamanda 500 milyon dolara ulaştırmalıyız, diye düşünüyorum. Zira Etiyopya ve Türkiye olarak, 96 milyon civarındaki nüfusuyla Etiyopya, 77 milyon civarındaki nüfusuyla Türkiye, toplamda 173 milyon gibi bir nüfusa sahip, öyle ise aramızdaki ticaret hacminin çok daha ileri noktalara varması gerekir, diye düşünüyorum.

Bölgelerinin önde gelen ekonomik aktörleri olarak, serbest ticaret alanı tesis etmek üzere bir “Ekonomik Ortaklık Anlaşması” imzalanması çalışmalarına bir an evvel başlamamız gerekiyor. 3 milyar dolara ulaşan Türk yatırımları ile Etiyopya, ülkemizin Afrika’da en fazla yatırım yaptığı ülkelerin başında yer alıyor.

Uluslararası piyasalarda haklı bir itibara sahip olan Türk müteahhitlerinin Etiyopya’da etkin bir şekilde faaliyet göstermekte olduğunu görmekten de ayrıca memnuniyet duyuyorum.  Şimdiye kadar ülkenizde 2,4 milyar dolar değerindeki 14 proje, Türk firmaları tarafından üstlenildi. Bu projelerden en önemlisi “Avas-Veldia Demiryolu Projesi”dir. Bu proje tamamlandığında Türk müteahhitlik sektörünün önemli bir başarısı olarak hatırlanacaktır.

Sayın Başbakan,

Değerli Misafirler,

Türkiye dünyanın 17’nci, Avrupa’nın da 6’ncı büyük ekonomisidir.  Avrupa Birliği ile 1996 yılından bu yana Gümrük Birliği içerisindeyiz. Bu şu demektir: Almanya’yla, Fransa’yla, İngiltere’yle, İtalya’yla, İspanya’yla aramızda hiçbir gümrük duvarı bulunmuyor. Onlar istediklerini bize satabilirler, biz de istediğimizi onlara satabiliriz. Dolayısıyla kendimize güveniyor, firmalarımıza itimat ediyoruz.

2014 yılında 158 milyar dolar civarında ihracatı olan ve ihracatının yüzde 95’i de sanayi ürünleri olan bir ülkeyiz. Tarımsal üretimde Avrupa’da 1’inci ve dünyada 7’nci sıradayız. Türkiye 2002 yılında 230 milyar dolarlık bir milli gelire sahipti. 2014 yılında bu rakam 820 milyar dolara çıktı. Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100’üncü yıl dönümü olan 2023 yılında hedefimiz, 2 trilyon dolar millî gelire ulaşmaktır.

Türkiye; genç ve nitelikli iş gücü, dinamik ve istikrarla büyüyen ekonomisi, rekabetçi özel sektörü, büyük ölçekli iç pazarı, yerleşmiş mali disiplini, gelişen altyapısıyla yükselen bir güç durumundadır.

Burada özellikle bir şeyi ortaya koymam lazım: Etiyopya’nın ekonomik performansının da çok başarılı olduğunu biliyorum. Burada da güven ve istikrar olduktan sonra, bu genç, dinamik nüfusuyla Etiyopya geleceği çok aydınlık olan bir ülkedir. Eğitim, istikrarlı kalkınmanın temini bakımından en önemli unsurlardan biridir.

Yetişmiş insan kapasitesi birçok engelin aşılmasındaki en başat faktördür.

Sizin gibi her türlü tabii zenginliğin olduğu bir ülkede, iyi bir yönetimle, iyi bir eğitimle, çok kısa süre içerisinde refahın bütün topluma yayılacağından şüphem duymuyorum. Görüldüğü gibi bu ziyaretimde iş dünyamızın seçkin isimlerinden oluşan kalabalık bir heyet bana refakat ediyor.

İş adamlarımızın Türkiye içinde ve dışında çok önemli yatırımları var. Öncelikle, tecrübelerimizi sizlerle paylaşmak istiyoruz. Sadece bir tarafın kazandığı bir ilişkinin, hem ahlaki, hem sağlıklı, hem de sürekli olmadığına inanıyoruz. Türkiye olarak, varlık gösterdiğimiz her ülkede, her bölgede birlikte kazanma ilkesiyle hareket ediyoruz. Onun için, ekonomik işbirliğimizi sadece ticarete değil, yatırımlara da dayandırmak istiyoruz.

Yatırım, teknoloji transferidir, istihdamdır, ihracattır. Etiyopya’nın, Türk iş dünyasının Afrika’da en fazla yatırım yaptığı ülkelerden biri olduğunu memnuniyetle görüyorum. Bu da Etiyopya makamlarının sağladığı uygun şartlar sonucu ortaya çıkan bir durumdur.

Şirketlerimizi, işadamlarımızı, girişimcilerimizi bu güzel ülkeye daha fazla yatırım yapmaya çağırıyorum. Burada sizi samimiyetle davet eden, size her türlü kolaylığı göstermeye hazır bir ülke var. Bu ülkenin şartlarına ve gerçeklerine uygun şekilde, Etiyopya halkıyla bütünleşerek, burada iş yapmanızı istiyorum.

Sizinle birlikte her iki ülkenin de, her iki ülke halkının da kazanacağı bir yaklaşım içinde olmanızı özellikle arzu ediyorum. İşbirliğimizin güçlü bir şekilde gelişeceğine inanıyorum. İlişkilerimizin hukuki altyapısı hemen hemen tamamlanmış durumda. Eksik anlaşmaları da en kısa zamanda imzalayacağız.

Burada bir gerçeği vurgulamam lazım, bunu bugün Sayın Başkan ile de görüştük; Burada, bizim en güçlü bankamız, Ziraat Bankası’nın yer almış veya alacak olması, gerek Türkiye açısından, Türk girişimciler açısından, gerekse Etiyopya açısından çok önemli bir sıçrama tahtası olacaktır.

Bütün bunların yanında önemli bir adım da, bakınız 50 bin megavatlık bir kapasiteye sahip bir su potansiyeli var, burada. Elektrik enerjisi noktasında sıkıntı var. Dolayısıyla burada hidroelektrik santraller kurma noktasında, buna girmek isteyen girişimcilerimiz olursa, yanlarına başka ortaklar da almak suretiyle, böyle bir şeye açık olduklarını ve bu konuda da kendilerinin alım garantisi vermek suretiyle böyle bir şeye girebileceklerini de söylüyorlar.

Dolayısıyla bu konuda da bence iyi düşünmek ve böyle bir adımı da atmak, inanıyorum ki gerek Etiyopya’nın elektrik enerjisi noktasındaki ihtiyacını, sıkıntısını gidermede, gerekse bunun yanında kullanma suyunda, içme suyunda da tabii ki buranın ihtiyaçların gidermesi bakımından çok çok önemli bir imkân tesis edecektir.

Burada RES’lere girilebilir, bunun yanında HES’lere girilebilir, burada güneş enerjisi, jeotermal alanında tüm bunların hepsi bir imkân olarak var.

Bütün mesele planı programı yapıp, bu konudaki adımı atmaktır. Bir diğer önemli adım; burada bana göre 1 milyon 120 bin kilometrekarelik bir araziye sahip olan, nitekim girişimcilerimizden bir tanesine de, gayet büyükçe bir arazi kendilerine tahsis edilmiş, şimdi orada tarımla ilgili çalışmanın içerisine girecekler. Âmâ tabii tarımdan entegre sisteme girmek için de adımların atacaklar, yani pamuk, tekstil, konfeksiyon vesaire. Şimdi bu adımları atmada da değerli dostum, değerli Başbakan, bunlara da açık olduklarını ifade ediyor ve bu konuda da her türlü desteği vermeye hazır olduklarını söylüyorlar.

Bizim buradaki atacağımız adımlar içerisinde tarım ve hayvancılıkta da buradaki dayanışma inanıyorum ki ayrı bir sıçramaya, ayrı bir güç kazanımına vesile olacaktır” dedi.

Ziyaretimin ülkelerimiz, bölgemiz ve halklarımız için hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Geleceğimizin bugünümüzden çok daha aydınlık olacağına olan inancım yineliyor, başta Sayın Başbakan olmak üzere, tüm Etiyopyalılara, bize gösterdikleri samimi misafirperverlik için bir kez daha teşekkür ediyorum.

Bu ilk gelişim değil, ama halk tarafından seçilmiş bir Cumhurbaşkanı olarak, Etiyopya’ya ilk gelişim ve Sahra altında lk tercih ettiğimiz ülke oldu. Daha önce Afrika Zirvesi, ondan önce değerli dostum şu anda tabii müteveffa, yine onun Başbakanlığı döneminde de buraya geldim, burada oluşturduğumuz o dostluk gelişerek, devam etti ve şimdi de yine bu süreci Hailemariam dostum ile inşallah güçlendirerek devam ettireceğiz. Tabii burada Cumhurbaşkanı olarak, 7 yılda bizde Büyükelçilik yapmış olan yine bir değerli dostumuzun olması, o da ayrı bir güç kaynağı, bu da bizim için ayrı bir vesile teşkil ediyor.

Ben tekrar başta Sayın Başbakan olmak üzere tüm Etiyopyalılara bize gösterdikleri samimi misafirperverlik için bir kez daha teşekkür ediyorum

Hepinize sevgilerimi, saygılarımı sunuyorum.