Türkiye-Senegal İş Forumunda Yaptıkları Konuşma

28.01.2020

Aziz Kardeşim Sayın Cumhurbaşkanı,

Saygıdeğer Bakanlar,

Kıymetli İş Adamları,

Hanımefendiler, Beyefendiler;

Sizleri en kalbi duygularımla, sağıyla selamlıyorum. Senegal’in kurucu Cumhurbaşkanı Senghor’un o güzel şiirinden ilhamla konuşmama başlamak istiyorum:

“Baş eğmez savaşçıların Afrika’sını,

Kölelikten canı çıkan çocukların Afrika’sını,

Onca viranlığın ortasında umudu,

Ve özgürlüğü büyütenlerin Afrika’sını.”

Buradan bir kez daha saygıyla, sevgiyle sizleri ve bu sözlerin sahibini selamlıyorum.

Bugün Afrika Kıtası’na has samimiyetle şahsımı ve heyetimi bağrına basan tüm Senegal makamlarına, özellikle de değerli dostum Cumhurbaşkanı Sayın Macky Sall’e teşekkür ediyorum. DEİK’in öncülüğünde yapılan bu güzel toplantının ülkelerimiz arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin gelişmesine katkı sağlamasını diliyorum.

Değerli Misafirler,

İş adamlarının destek vermediği ve öncülük etmediği bir kalkınma hamlesinin hedefine ulaşma şansı yoktur. Siyaset ile iş dünyasının el ele verdiği, hedef ve gaye yaptığı durumlarda ise başarı muhakkaktır. Türkiye’nin 17 yılda ekonomide yazdığı başarı destanında siyasetçilerle beraber çalışan, risk alan, mücadele eden iş adamlarının çok büyük payı bulunuyor. Türkiye olarak kamusuyla, özel sektörüyle el ele vererek, 17 senede tarihi reformlara imza attık.

İktidara geldiğimizde vatandaşlarımız yüksek faiz, yüksek enflasyon ve istikrarsız bir ekonomini cenderesi altında eziliyordu. İş adamlarımız bırakın birkaç yıllık planlar yapmayı, birkaç ay sonrasını dahi kestiremiyordu. Böyle bir tablodan ülkemizi kurtarmakla kalmadık, aynı zamanda tarihimizin en büyük ekonomik sıçramasını gerçekleştirdik. Ülkemizi dünya ekonomisi sıralamasında satın alma paritesine göre 18’incilikten 13’üncülüğe yükselttik. Milli gelirimizi 236 milyar dolardan 950 milyar dolarlara kadar çıkarttık. İhracatımızı 36 milyar dolardan, 181 milyar dolara taşıdık. 2003-2019 yılları arasında ekonomimize toplam 220 milyar dolar civarında doğrudan yatırım girişi oldu. Yurt dışı müteahhitlik sektörümüzü bugüne kadar 126 ülkede 400 milyar dolar değerinde 10 bin 108 proje üstlendi. Altyapı alanında 2003 yılında dünyada 39’uncu sıradayken bugün 9’uncu sıraya yükseldik.

Şu an dünyadaki 10 önemli dev altyapı projesinden 6’sı Türkiye’de bulunuyor. İstanbul Havalimanımızın 90 milyon yolcu kapasiteli ilk etabını geçen sene hizmete açtık. İstanbul Boğazı’na eş olacak son derece stratejik bir proje olan Kanal İstanbul’u hayata geçirmek için çalışıyoruz.

Ayrıca, son 17 yılda hızlı tren hatlarından havalimanlarına, tünellerden otoyollara, köprülerden TANAP, TürkAkım, Bakü-Tiflis-Kars demir yoluna kadar pek çok uluslararası eseri hizmete aldık.

Sağlıkta hem fiziki altyapı konusunda, hem de tedavide cazibe merkezi olma yolunda ilerliyoruz. Tedavi için ülkemize gelen kişi sayısı 2018 yılında 450 bin iken, 2019 yılının ilk 10 ayında 470 bine ulaştı.

Turizm alanında 2019 senesinde kendi rekorumuzu kırdığımızı görüyoruz.

Savunma sanayi alanında ise yerlilik oranımızı göreve geldiğimizde yüzde 20’yken yüzde 70’ler seviyesine taşıdık. Silahlı insansız hava araçlarında dünyanın dört ülkesinden biriyiz.

Kısa süre önce ülkemizin küresel düzeyde markası haline gelecek Türkiye’nin otomobilinin tanıtımını gerçekleştirdik. Geleceğin teknolojisiyle üreteceğimiz bu otomobili sadece vatandaşlarımızın değil, inşallah tüm insanlığın kullanımına sunacağız.

Tüm bu yatırımları devletimizin öncülüğünde özel sektörümüzün katkı ve destekleriyle yaptık. Yurt içindeki ve yurt dışındaki yatırımlarda firmalarımızın yanında olmayı, yeni iş birlikleri için iş dünyamızı teşvik etmeyi sürdüreceğiz.

Kıymetli Dostlarım,

Türkiye için hem önemli bir ortak, hem de değerli bir dost olan Senegal ile ilişkilerimizi geliştirmeye önem atfediyoruz. Bu noktada daha önce Sayın Cumhurbaşkanıyla ikili ticaret hacmimizi yükseltmeye yönelik bazı hedefler tayin ettik. İlk olarak 250 milyon dolar hedefini belirledik ve bunu gerçekleştirdik. 2018 yılı Mart ayındaki ziyaretim sırasında 400 milyon doları hedefledik, hamdolsun aynı yıl bu hedefe de ulaşmayı başardık. Türkiye’yle Senegal arasındaki ticaret hacmini 2007 yılındaki 66 milyon dolar seviyesinden 2018 yılında 401 milyon dolar seviyesine taşıdık, ancak bu rakamın 2019 yılında 300 milyon dolara gerilediğini görüyoruz. Hedefimiz, ticaret hacmimizi orta vadede bugün yaptığımız görüşmelerden sonra 1 milyar dolara çıkarmaktır. Bunu yapar mıyız? Türkiye-Senegal bunu yapar ve inşallah bunu yapacağız. Bunun için hepimize, başta da siz iş adamlarımıza çok önemli görevler düşüyor.

Ticaretimizin büyük kısmı ülkemizin Senegal’e ihracatından oluşuyor. Biz ikili ticari ilişkilerimizi kazan-kazan temelinde dengeli bir biçimde geliştirmek istiyoruz. Türk ekonomisiyle Senegal ekonomisi birbirini tamamlayıcı özelliklere sahiptir.

G-20’nin üyesi ve bölgesinde önemli bir ekonomik güç olan Türkiye, Senegalli üreticiler için önemli bir pazardır. Senegal ise Türk iş dünyası için ciddi bir reeksport potansiyelini barındırıyor.

Ulaşım imkanlarının da ülkelerimiz arasında arttığını görüyoruz. Türk Hava Yollarının Senegal’e haftada 8 seferi bulunuyor. Türk Hava Yolları ayrıca haftada 4 defa kargo uçuşu düzenleyerek, ekonomik ilişkilerimize katkı sağlıyor. Dakar’a yönelik yolcu seferlerini haftada 14’e, hatta mümkün olması halinde 21’e çıkarmayı hedefliyoruz.

Türk müteahhitleri Senegal’de birçok başarılı projeye imza atıyorlar. İnşallah yakın zamanda büyükelçilik binamız için de sağ olsun Sayın Başkan bizlere 10 dönümlük gayet güzel bir yeri tahsis etti, orada da bizler yerli, milli mimariyle inşallah bu muhteşem bir eseri hayata geçireceğiz ve bunu da inşallah yine içimizden iş adamı arkadaşlarımız üstleniyorlar, şimdi açıklamamayım, bitirince açıklarız.

Ve bununla birlikte Senegal’deki bu büyükelçilik binamız ve inşallah yeni Büyükelçimiz de, bugün Sayın Başkanla kendilerini tanıştırdım ve yeni Büyükelçimiz de görev başladığı andan itibaren, burada Profesör Doktor Ahmet Kavas Hocamız inşallah buranın Büyükelçisi olarak göreve başlayacak ve onunla birlikte süratle buradaki hareketliliği daha da artıracağız.

Dakar Blaise Diagne Uluslararası Havalimanı Afrika’da Türk firmalarınca gerçekleştirilen ilk yap-işlet-devret projesidir. Havalimanının yanı sıra Uluslararası Abdou Diouf Konferans Merkezi, Konferans Merkezi’ne bağlı olarak inşa edilen otel, Dakar Arena Stadyumu, inşallah yine bunlar Türk müteahhitlerimizin imzasıyla hayata geçecek.

Uluslararası Expo Merkezi, hal binası ve tır parkı projeleri de yine Türk firmalarınca inşa edilmiştir.

Havalimanıyla şehir merkezi arasındaki raylı sistem hattının yapımı ise sürüyor.

Değerli dostum, Kardeşim Macky Sall’inin destekleriyle Türk müteahhitlik firmaları Senegal’de bugüne kadar 775 milyon dolar değerinde 29 proje üstlendi. Bir kez de sizlerin huzurunda firmalarımıza inandığı ve güvendiği için kendisine teşekkür ediyorum. Firmalarımız bu projeleri ile Senegalli kardeşlerimizin istihdamına da katkı sundu. Türk şirketlerinin buradaki yatırımlarından en büyük faydayı yine Senegal halkı sağladı. Hiç şüphesiz bu projelerin başarısı Türk iş çevrelerini Senegal’de daha fazla yatırım yapmaya teşvik ediyor.

Enerji sektöründe de yeni yatırımların başlamış olması sevindiricidir. Balıkçılıktan tarıma, turizmden sağlığa kadar iş birliğimizi ilerletebileceğimiz pek çok alan bulunuyor. Bunun için Karma Ekonomik Komisyon mekanizmasını etkin şekilde kullanmamız gerekiyor. Türkiye-Senegal 4’üncü dönem Karma Ekonomik Komisyon Toplantısını 2017 yılında Dakar’da yapmıştık, 5’inci dönem Komisyon toplantısının da 2020 yılında gerçekleştirilmesini arzu ediyoruz.

Değerli Dostlarım,

Burada Afrika ile ilişkilerimizin köşe taşını oluşturan bir hususu tekrar ifade etmekte fayda görüyorum. Afrika’nın sorunlarına en iyi çözümlerin yine Afrikalı kardeşlerimiz tarafından geliştirilebileceğine inanıyoruz. Afrikalı kardeşlerimizin eski emperyalist güçlerin yol göstericiliğine ihtiyacı yoktur. Afrikalı dostlarımızın çıkar hesabı yapmadan iyi ve kötü gününde yanlarında olacak yol arkadaşlarına ihtiyacı var. Kıta ile bin yıllık kadim bağları olan Türkiye, Afrikalıların kader ortağıdır. Afrika’yla ilişkilerimizin harcı samimiyettir, hasbiliktir, kardeşliktir, hedefimiz birlikte kazanmak, birlikte başarmak, birlikte yol yürümektir.

Bir Afrika atasözünde, bir günlük yağmur toprağın derinliklerine nüfuz etmez deniyor. Biz de kıta ülkeleriyle hasbi ilişki geliştirmenin, uzun vadeli dostluklar kurmanın, kazan-kazan temelinde iş birlikleri tesis etmenin gayretindeyiz. Kültür, turizm ve eğitim iş birliğinin geliştirilmesini, gençlerin desteklenmesini, kırsal, ekonomi, tarımsal kalkınma ve kıtadaki altyapının güçlendirilmesini hedefliyoruz. Az önce Sayın Cumhurbaşkanıyla imzaladığımız 7 anlaşmayı bu yönde atılmış değerli bir adım olarak görüyoruz.

Ülke olarak Afrika’nın derin irfanından, deneyimlerinden, zorluklara direnme azminden öğrenecek çok şeyimiz olduğunu biliyoruz. Senegalli yatırımcılardan Türkiye’ye güvenmelerini, Türkiye’nin mümbit yatırım ortamına inanmalarını istiyorum. Kapılarımız dünyadaki tüm yatırımcılara olduğu gibi Senegalli kardeşlerimize de daima açıktır. Aynı şekilde Senegal’in kapılarının da Türk müteşebbislere açık olduğunu yakinen biliyorum.

Başta Senegal olmak üzere tüm kıta sathında Türk iş dünyasına ve şirketlerine gösterilen teveccühün artarak devam edeceğine inanıyorum. Buradan ülkemizdeki girişimcilerimizi Senegal’e yatırım yapmaya davet ediyorum. Gelin bu güzel ülkenin aydınlık geleceğinde siz de yerinizi alın. Gelin Türkiye’nin tecrübesini, milletimizin birikimini bu topraklara taşıyın. Gelin tüm dünyaya yeni bir iş birliği modelinin mümkün olduğunu gösterin.

Bu düşüncelerle sözlerime son verirken, bir kez daha aziz kardeşim Sayın Sall’e samimi misafirperverliği için teşekkür ediyorum.

İş Konseyi Toplantımızın hayırlara vesile olmasını diliyor, hepinizi sevgi, saygıyla selamlıyorum.

Rabbim yar ve yardımcımız olsun, kalın sağlıcakla.